Từ 1-1-2017: Chưa có điều Luật Tòa vẫn phải xét xử

Thứ 4, 21.12.2016 | 09:07:25
1,305 lượt xem

Bộ luật Tố tụng Dân sự (TTDS) có hiệu lực từ ngày 1-7-2016. Tuy nhiên, có một số quy định trong Bộ luật TTDS 2015 có hiệu lực từ ngày 1-1-2017, trong đó, đáng chú ý là quy định tòa án không được từ chối giải quyết vụ việc dân sự vì lý do chưa có điều luật để áp dụng.

Khoản 2, Điều 4 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định:
Tòa án không được từ chối giải quyết vụ việc dân sự vì lý do chưa có điều luật để áp dụng.
Vụ việc dân sự chưa có điều luật để áp dụng là vụ việc dân sự thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật dân sự nhưng tại thời điểm vụ việc dân sự đó phát sinh và cơ quan, tổ chức, cá nhân yêu cầu Tòa án giải quyết chưa có điều luật để áp dụng.
Việc giải quyết vụ việc dân sự quy định tại khoản này được thực hiện theo các nguyên tắc do Bộ luật dân sự và Bộ luật này quy định.”
Đây được cho là một quy định tiến bộ, cần thiết và có lợi cho người dân, đảm bảo công dân có quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình. Là căn cứ để Tòa án phải nhận đơn, thụ lý, giải quyết những tranh chấp phát sinh trong đời sống xã hội mà pháp luật chưa quy định, không để người dân tự xử lý, ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội.
Vậy Tòa án sẽ dựa vào cơ sở nào để xem xét, giải quyết vụ án, căn cứ vào đâu để bảo vệ quyền và lợi ích của người dân khi không có cơ sở pháp lý?
Điều 45 BLTTDS quy định về nguyên tắc giải quyết các vụ việc dân sự trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng nêu rõ: tòa án được áp dụng tập quán để giải quyết vụ việc dân sự trong trường hợp các bên không có thỏa thuận và pháp luật không quy định. Tuy nhiên tập quán không được trái với những nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự quy định tại Bộ luật Dân sự.
Khi yêu cầu tòa án giải quyết vụ việc dân sự, đương sự có quyền viện dẫn tập quán để yêu cầu tòa án xem xét áp dụng. Tòa án có trách nhiệm xác định giá trị áp dụng của tập quán bảo đảm đúng quy định tại Điều 5 Bộ luật TTDS 2015. Trường hợp các đương sự viện dẫn các tập quán khác nhau thì tập quán có giá trị áp dụng là tập quán được thừa nhận tại nơi phát sinh vụ việc dân sự.
Trong trường hợp không có tập quán thì tòa án có thể áp dụng “tương tự pháp luật”.
Tòa án áp dụng các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, án lệ, lẽ công bằng để giải quyết vụ việc dân sự khi không thể áp dụng tập quán, tương tự pháp luật.
Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự là những nguyên tắc được quy định tại Điều 3 Bộ luật TTDS 2015. Án lệ được tòa án nghiên cứu, áp dụng khi đã được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân (TAND) tối cao lựa chọn và được Chánh án TAND tối cao công bố. Lẽ công bằng được xác định trên cơ sở lẽ phải được mọi người trong xã hội thừa nhận, phù hợp với nguyên tắc nhân đạo, không thiên vị và bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của các đương sự trong vụ việc dân sự đó.
  • Từ khóa
Quyết liệt triển khai các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh
Quyết liệt triển khai các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh

Sáng 28.3, đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện các dự án trọng điểm của tỉnh, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì hội nghị nghe báo cáo tiến độ triển khai...

Đồng hành, hỗ trợ phụ nữ sáng tạo, khởi nghiệp
Đồng hành, hỗ trợ phụ nữ sáng tạo, khởi nghiệp

Sáng 28.3, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thái Bình tổ chức hội nghị giao lưu các mô hình phát triển kinh tế, tổng kết Đề án “hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp” giai đoạn 2017-2025 và chương trình phối hợp về tuyên truyền, vận động sản xuất, kinh doanh nông sản thực...

Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa đình Tịnh Xuyên, xã Hồng Minh
Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa đình Tịnh Xuyên, xã Hồng Minh

Sáng 23.3, xã Hồng Minh huyện Hưng Hà tổ chức khánh thành công trình tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa đình Tịnh Xuyên. Về dự có đồng chí Nguyễn Tiến Thành, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ...

Giá vàng thế giới lập kỷ lục mới
Giá vàng thế giới lập kỷ lục mới

Giá vàng thế giới ngày 21/3 đã tăng lên mức kỷ lục mới, hơn 2.200 USD/ounce, khi các nhà đầu tư hoan nghênh tín hiệu của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể sẽ cắt giảm lãi suất 3 lần trong năm 2024.