Vào dịp mua sắm cuối năm, nhiều trang bán hàng qua mạng (online) đăng chào bán nhiều mặt hàng kèm theo các chương trình khuyến mãi, giảm giá… nhằm thu hút người tiêu dùng (NTD). Tuy nhiên, một số website khi giao hàng thì sản phẩm không đúng như hình ảnh và chất lượng đăng tải khiến NTD bức xúc. Có nhiều ý kiến cho rằng cơ quan chức năng cần vào cuộc kiểm tra quyết liệt và có giải pháp quản lý chất lượng hàng hóa để bảo đảm uy tín cho những trang bán hàng nghiêm túc cũng như quyền lợi, niềm tin cho NTD.

“Treo đầu dê bán thịt chó”

Anh N.M.Tuấn (ngụ quận 5, TP HCM) cho biết: “Tôi thường mua các sản phẩm điện tử trên mạng do hàng hóa phong phú, tiện lợi và giao hàng nhanh. Tuy nhiên vừa qua, tôi đã mua phải cục sạc pin dự phòng dỏm trên một trang mạng chào bán sản phẩm Hàn Quốc, giá giảm đến 40%, chỉ còn 499.000 đồng, dung lượng 10.000 mAh, có thể sạc 5-7 lần cho smartphone. Nhưng ban đầu sản phẩm chỉ sạc đầy từ 2-3 lần, một tháng sau chỉ sạc được 1 lần và pin chỉ đạt khoảng 80%. Tôi tham khảo các sản phẩm cùng loại tại những hãng uy tín thì có giá đến 1,5 - 2 triệu đồng. Tôi đã thử mở bên trong cục pin thì phát hiện 4 lõi (cell) pin có xuất xứ từ Trung Quốc”. Trường hợp tương tự cũng xảy ra với Chị T.T.N.Huyền (ngụ quận Gò Vấp, TP HCM) khi mua chiếc váy trên một website quảng cáo sản phẩm xuất đi Mỹ, vải cotton cao cấp và đang giảm giá 40%. “Sử dụng vài lần thì váy bung chỉ, nhăn nhúm dù ủi nhiều lần” - chị Huyền nói.

Người tiêu dùng nên tìm hiểu kỹ sản phẩm giá rẻ bày bán trên mạng

Trong một thông báo gửi truyền thông cảnh báo NTD vào tháng 3-2014, hãng mỹ phẩm L’Oreal Việt Nam cho biết sau khi tiến hành kiểm tra các trang web bán hàng online, đã phát hiện 14 trang web đang bán các sản phẩm giả nhãn hiệu công ty với giá chỉ bằng 1/3 đến 1/5 hàng chính hãng.

Tìm hiểu trên một số website bán hàng, chúng tôi thật sự bị “sốc” vì rất nhiều sản phẩm cao cấp nhưng có giá rất rẻ. Chẳng hạn, smartphone Samsung Galaxy Note 4 “xách tay” giá chỉ 5 triệu đồng, trong khi hàng chính hãng giá gấp 3 lần; đồng hồ Rolex, Rado, Longines… giá chỉ từ 1-2 triệu đồng so với hàng chính hãng giá cả ngàn USD; túi xách, ví, giày dép dán nhãn D&G, LV, Prada… giá chỉ vài trăm ngàn đồng.

Theo các chuyên gia, đánh vào tâm lý chuộng hàng hiệu được giảm giá, nhiều website bán hàng đã sử dụng công cụ Photoshop để điều chỉnh hình ảnh sản phẩm kém chất lượng cho bắt mắt hay lấy ảnh thật của các sản phẩm chính hãng đăng lên để thu hút NTD mua hàng.

Siết website bán hàng

Theo các chuyên gia, dù đã có các quy định rõ ràng về việc mua bán hàng trên mạng nhưng việc quản lý, giám sát chưa hiệu quả nên xuất hiện nhiều trang bán hàng kém chất lượng.

Bà Võ Thị Thu Sương, Giám đốc đối ngoại trang balotuixach.com, cho biết: “Hiện có nhiều website vì lợi nhuận trước mắt nên chọn cách kinh doanh hàng kém chất lượng, giá rẻ. Khách hàng phần lớn chỉ vào mua một lần. Để có thể xây dựng thương hiệu uy tín và tạo nguồn khách hàng thường xuyên khi bán hàng trên mạng thì các website cần đưa hình ảnh trung thực, không chỉnh sửa, có địa chỉ, giá cả niêm yết rõ ràng và cam kết bảo hành. NTD nên chọn mua tại các website có địa chỉ rõ ràng, thời gian hoạt động lâu năm, độ tin cậy cao. Đọc các đánh giá (review) của khách hàng để có thêm thông tin về người bán, kiểm tra kỹ với những trường hợp giá bán rẻ hơn nhiều so với thị trường”.

Bà Nguyễn Thị Hạnh, Trưởng đại diện phía Nam, Cục Thương mại điện tử (TMĐT) và Công nghệ thông tin (VECITA), cho biết: “Về pháp lý, TMĐT chỉ quy định về hình thức của giao dịch (phương tiện điện tử) chứ không quy định về bản chất giao dịch (mua bán hàng hóa có pháp luật thương mại, dân sự). Tuy nhiên, hành vi bày bán hàng nhái, hàng giả… dù qua mạng cũng vi phạm các quy định pháp luật về thương mại nói chung. Những vi phạm này được quy định rõ các hành vi xử phạt theo Nghị định 185/2013/NĐ-CP. Quản lý thị trường cũng là đơn vị quản lý các hoạt động này ở trên môi trường internet. Hàng hóa bán không như quảng cáo thì người bán đã vi phạm quy định về quảng cáo, bán hàng, về hợp đồng điện tử giữa người bán và người mua”. Theo bà Nguyễn Thị Hạnh, khi phát hiện mua phải hàng kém chất lượng trên mạng, NTD vào website quản lý hoạt động TMĐT tại online.gov.vn - nơi tiếp nhận các phản ánh về việc mua bán online. NTD có thể gửi phản ánh và khiếu nại trực tiếp lên website, VECITA sẽ xử lý các vụ việc.

Tại khoản 4 điều 4 của Thông tư số 47/2014/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 20-1-2015, quy định về trách nhiệm của thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ TMĐT trong việc loại khỏi website những thông tin bán hàng giả, hàng nhái, hàng nhập lậu, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ... Theo đó, trách nhiệm trước hết thuộc về người bán và các chủ sàn giao dịch TMĐT cũng phải chủ động phát hiện và chịu một phần trách nhiệm khi trên sàn bán hàng hóa vi phạm pháp luật.