Danh nhân Nguyễn Mậu Kiến sinh năm 1819 ở quê ngoại Nam Định, năm 11 tuổi ông về quê nội ở làng Động Trung (nay là xã Vũ Trung, huyện Kiến Xương) dùi mài kinh sử, chuyên tâm đèn sách. Vốn người thông minh, hiếu học nhưng vì chữ hiếu nên sự nghiệp khoa bảng của ông gặp nhiều trắc trở. Tuy nhiên trong thời gian làm quan từ năm 1867 đến 1873 ở đâu ông cũng được nhân dân kính trọng, bá quan nể phục. Tài năng, đức độ của ông được vua Tự Đức và nhiều trí thức nổi tiếng khác đều thừa nhận. Nhà yêu nước Phan Bội Châu từng viết “Cụ là người tư bẩm khác thường, khi còn là học trò đã có chí trí khảng khái, thường lấy việc giúp người, cứu nước làm chủ ý”. Trước khi ra làm quan, ông đã có công dẹp phỉ vùng ven biển Tiền Hải; quyên tiền, góp thóc cứu tế nhân dân; đào sông, trị thủy, khai khẩn đất hoang và đặc biệt là việc ông mở trường, dựng lớp, mời thầy giỏi về mở mang dân trí cho nhân dân trong vùng. Đối với sự nghiệp văn hóa, giáo dục. Sinh thời danh nhân văn hóa Nguyễn Mậu Kiến từng nổi tiếng với câu nói “có sách không thể không đọc, nhưng nếu chỉ chứa làm của báu cho một nhà sao bằng in ấn cho đời cùng đọc, cùng nghiên cứu”. Đây là tư tưởng vì nhân dân vì thiên hạ của bậc hiền triết. 

Ngày 8/9 năm Kỷ Mão 1879, danh nhân Nguyễn Mậu Kiến qua đời vì một cơn bạo bệnh, ông thọ 60 tuổi. Nhân dịp 140 năm ngày mất của ông, các thế hệ con cháu dòng họ cùng ôn lại thân thế, sự nghiệp của danh nhân và tưởng nhớ công lao của ông với đất nước. 

Nhân dịp này, các đồng chí lãnh đạo tỉnh đề nghị chính quyền địa phương quan tâm, tu bổ khu tưởng niệm danh nhân Nguyễn Mậu Kiến và mong rằng các thế hệ cháu con của dòng họ tiếp tục có nhiều cống hiến, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Thanh Phú