Bên lề kỳ họp Quốc hội, ông Lê Việt Trường - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh Quốc hội - trao đổi với báo chí trước thông tin Trung Quốc đang xây dựng căn cứ quân sự trên đảo Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Ông Lê Việt Trường - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh Quốc hội

Có thông tin Trung Quốc đang cho tàu chở xi măng, sắt thép và các phương tiện để mở rộng mặt bằng, xây dựng cảng, sân bay trên đảo Gạc Ma. Hành động này của Trung Quốc bộc lộ ý đồ gì, thưa ông?

Đường lưỡi bò mà Trung Quốc đã vẽ ra không phải là để chơi. Họ đã đặt mục tiêu thực thi trên thực tế nó bằng rất nhiều hành động như lệnh cấm đánh bắt cá, tịch thu ngư cụ trái phép của ngư dân, cắt cáp thăm dò dầu khí… Đến giờ là đưa giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của ta ở khu vực Hoàng Sa. Trung Quốc sẽ tiếp tục có những hành động leo thang nữa. Do vậy, tôi cũng không loại trừ khả năng họ làm cái gì đó ở Gạc Ma.

Ông có lo ngại gì trước hành động được cho là leo thang này của Trung Quốc ở biển Đông?

Tôi cho rằng, Trung Quốc lựa chọn xây dựng ở đảo Gạc Ma vì đó là vị trí rất nhạy cảm, nó gắn liền với khu vực quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam đang thực thi quyền quản lý toàn bộ quần đảo Trường Sa, do vậy Trung Quốc xây dựng ở đó là có vấn đề. Nếu như có hoạt động như vậy, cho thấy mục đích của Trung Quốc là nhằm khống chế toàn bộ khu vực này.

Hiện chúng tôi cũng chưa nhận được thông tin chính thức là Trung Quốc xây dựng căn cứ quân sự hay là các hoạt động dân sự bình thường khác. Nếu Trung Quốc có hoạt động quân sự ở đó thì là bước đi phiêu lưu hết sức nguy hiểm.

Nhiều người cho rằng việc Trung Quốc xây dựng đường băng ở đảo Gạc Ma là bước đi để phục vụ cho việc xây dựng vùng nhận dạng phòng không (ADIZ), thưa ông?

Họ đã làm ở biển Hoa Đông, do vậy tôi cũng không loại trừ nếu họ xây dựng đường bay để thành lập vùng thông báo bay trên vùng biển của chúng ta. Nếu Trung Quốc thành lập vùng nhận dạng phòng không thì nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới Việt Nam và các nước xung quanh.

Chúng ta phải làm cách nào để đẩy lùi ý đồ cực kỳ nguy hiểm này của Trung Quốc?

Tôi cho rằng các cơ quan chuyên môn, đặc biệt là Bộ Quốc phòng đang điều tra động thái này. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ, kiểm chứng thông tin cụ thể.

Nếu đó là hành động thực sự thì chúng ta phải kiên trì thực hiện các biện pháp đang làm, đó là chủ trương chung của Đảng và Nhà nước: phản đối các hoạt động trái phép của Trung Quốc. Chúng ta yêu cầu Trung Quốc giữ nguyên hiện trạng, không được thay đổi theo đúng như Trung Quốc đã cam kết trong DOC (Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông).

Trách nhiệm của chúng ta là phải làm rõ vấn đề này với dư luận quốc tế và ngay với các nước trong khu vực ASEAN. Trên cơ sở đó thể hiện quyết tâm hướng tới một cộng đồng ASEAN đoàn kết, bảo vệ hòa bình, an ninh trong khu vực.

Xin cảm ơn ông!