1. Chuyên mục
  2. Văn hóa

Phát triển du lịch cộng đồng: Cần có chính sách đặc thù

Thứ 7, 13.09.2014 | 08:25:46
1,735 lượt xem

Trong những năm gần đây, du lịch cộng đồng phát triển khá mạnh ở nhiều địa phương. Nhưng do mới chỉ ở dạng mô hình thí điểm nên không ít điểm du lịch lâm vào cảnh khi hoàn thành dự án, nguồn vốn hỗ trợ không còn thì mô hình du lịch cộng đồng cũng tan theo.

 Khó không chỉ bởi thiếu vốn

Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch dành cho những du khách thích khám phá, trải nghiệm và tìm hiểu về phong tục tập quán của người dân địa phương. Tham gia du lịch cộng đồng, du khách sẽ ăn, ngủ tại nhà dân, sinh hoạt và lao động cùng với người dân để tự khám phá những nét văn hóa bản địa độc đáo. Ở miền Bắc, du lịch cộng đồng đã phát triển tại một số bản làng của Mai Châu (Hòa Bình) và Sa Pa (Lào Cai). Từ những năm 1990, ở Bản Lác, Mai Châu (Hòa Bình), du lịch cộng đồng đã hình thành, phát triển theo hướng tự phát. Nhưng chỉ sau ba năm (1993), du lịch cộng đồng tại đây đã vào "khuôn khổ" khi ngành du lịch Hòa Bình đưa ra những định hướng phát triển cụ thể và du khách đến đây đã rất yên tâm khi sử dụng các dịch vụ homestay (nhà ở của người dân có phòng cho khách du lịch thuê). Đến thời điểm hiện tại, du lịch cộng đồng Bản Lác phát triển khá mạnh, trung bình mỗi năm có 3 - 4 vạn lượt khách đến tham quan, nghỉ lại. Mô hình du lịch cộng đồng ở Bản Dền, xã Bản Hồ, huyện Sa Pa cũng có sức cuốn hút du khách. Được xây dựng từ đầu năm 2001, đến nay Bản Dền với cảnh quan đẹp, văn hóa phong phú, ẩm thực đa dạng, đã đón được từ 3 đến 3,5 vạn du khách/năm, doanh thu hằng năm đạt từ 3 đến 4 tỷ đồng. Bình quân, các hộ gia đình tổ chức homestay có thêm thu nhập từ 1 đến 3 triệu đồng/tháng. 

Du khách xem sản phẩm truyền thống tại Bản Lác, Mai Châu (Hòa Bình). Ảnh: Hồng Duyên
Du khách xem sản phẩm truyền thống tại Bản Lác, Mai Châu (Hòa Bình). Ảnh: Hồng Duyên

Tuy nhiên, du lịch cộng đồng ở nước ta còn gặp khó cả về cơ chế chính sách và xây dựng sản phẩm du lịch độc đáo. Cán bộ quản lý du lịch ở các tỉnh có sản phẩm du lịch cộng đồng cho biết: "Hầu hết các thôn, bản phát triển du lịch cộng đồng đều còn nhiều hộ nghèo và cận nghèo, nên người dân không đủ vốn để đầu tư xây dựng phòng đạt chuẩn cho khách thuê. Trong khi đó, địa phương cũng chưa có chính sách hỗ trợ giúp người dân vay vốn với lãi suất thấp hoặc khuyến khích người dân làm du lịch cộng đồng. Và thêm một thực tế đáng buồn là người dân - chủ nhân của du lịch cộng đồng - được hưởng lợi rất ít. Hầu hết các hộ dân làm homestay phụ thuộc vào hướng dẫn viên của doanh nghiệp lữ hành. Hộ nào chi phần trăm lợi nhuận cho hướng dẫn viên thì hộ dân đó mới đón được khách, bán được sản phẩm lưu niệm. Cùng một mô hình như nhau, nhưng ở mô hình du lịch cộng đồng tại Kenia (Châu Phi) hay Nêpan (Châu Á), người dân được hưởng đến 70% nguồn thu từ du lịch; còn ở Việt Nam, người dân mới chỉ được hưởng từ 20% đến 30% nguồn thu từ du lịch cộng đồng. 
Không làm đại trà
Có thể khẳng định, du lịch cộng đồng đã mang lại nguồn thu đáng kể, giúp nhiều hộ dân thoát nghèo (cho dù nhiều mô hình mới chỉ ở dạng dự án thí điểm). Nhưng nếu địa phương không vào cuộc, có định hướng sản phẩm rõ ràng, không quan tâm đầu tư nguồn vốn đúng mức thì hiệu quả sẽ không cao. Vì thế, các tỉnh Tây Bắc phát triển rất nhiều mô hình du lịch cộng đồng, nhưng các sản phẩm, dịch vụ na ná nhau, như: Ngủ nhà sàn Thái, thưởng thức ẩm thực, văn nghệ Thái… Sản phẩm giống nhau dẫn đến tình trạng bản sắc văn hóa của địa phương bị lai tạp, những nét hay, nét riêng biệt đặc sắc của văn hóa, ẩm thực các địa phương bị mai một dần. Và quan trọng hơn là không có điểm nhấn để thu hút du khách. 
Theo các chuyên gia du lịch, muốn hạn chế tình trạng phát triển tự phát về du lịch cộng đồng như hiện nay thì nhất thiết phải có quy hoạch cụ thể và rõ ràng. Mặt khác, các nhà khoa học cần phối hợp nghiên cứu rồi hướng dẫn người dân bản địa hiểu sâu hơn về bản sắc riêng của văn hóa tộc người, vẻ đẹp tài nguyên du lịch tự nhiên… để từ đó xây dựng thành các sản phẩm du lịch hấp dẫn, không trùng lặp. Khảo sát thực tế cho thấy, để thu hút được du khách tham gia du lịch cộng đồng thì người dân địa phương phải giữ nếp sinh hoạt truyền thống của địa phương, ví như truyền thống canh tác nông nghiệp, phát triển nghề thủ công, giữ nét đẹp trao đổi sản phẩm canh tác, chăn nuôi… tại các chợ phiên. Tiến sỹ Trần Hữu Sơn, Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Lào Cai cho rằng: "Du lịch cộng đồng tuyệt đối không nên phát triển ồ ạt, chuyển quá nhanh sang dịch vụ du lịch, cả làng làm du lịch, người người làm dịch vụ. Vì như vậy sẽ mất "gốc" của tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn, du khách không tìm thấy nét đẹp tự nhiên họ sẽ không đến".
Du lịch là một ngành kinh tế khá nhạy cảm. Vì vậy, muốn phát triển du lịch cộng đồng cần có sự nghiên cứu cụ thể ở nhiều lĩnh vực: Cuộc sống cư dân bản địa, văn hóa, ẩm thực đặc trưng, phong tục, tập quán sinh hoạt, khí hậu… Mặt khác, du lịch cộng đồng phải thực sự là mô hình do người dân thực hiện và vì cuộc sống của người dân. Chỉ khi nào người dân thực sự được hưởng lợi, lúc đó du lịch cộng đồng mới phát triển. Ngoài ra, những địa phương có thể phát triển được loại hình du lịch cộng đồng cũng cần có chính sách dành riêng cho loại hình du lịch này, trong đó phải tính đến việc hỗ trợ giải quyết việc làm cho các hộ gia đình làm du lịch cộng đồng, giúp cơ sở đào tạo nhân lực.

Du lịch hướng tới sự phát triển của cộng đồng

(HNM) - Theo thông báo của Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), Ngày Du lịch thế giới năm nay (27-9-2014) sẽ có chủ đề "Du lịch và sự phát triển của cộng đồng". Với chủ đề này, Ngày Du lịch Thế giới 2014 sẽ tuyên truyền nổi bật tiềm năng của ngành là mang lại những cơ hội mới cho cộng đồng để phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn trên khắp thế giới; nhấn mạnh vai trò then chốt của cộng đồng trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững. Ngành du lịch phát triển sẽ không đích thực nếu đe dọa đến các giá trị và nền văn hóa của cộng đồng địa phương, hay các lợi ích kinh tế xã hội được tạo ra bởi ngành du lịch không đến được với cộng đồng.

Lễ kỷ niệm Ngày Du lịch thế giới 2014 sẽ chính thức được tổ chức tại thành phố Guadalajara, Mexico vào ngày 27-9 với sự hiện diện của các bộ trưởng, các chuyên gia phát triển và đại diện ngành du lịch để bàn về các vấn đề liên quan đến phát triển du lịch dựa vào cộng đồng theo hướng có lợi cho phát triển bền vững.

Vũ Hoa
Lâm Vũ
Theo: Hanoimoi.com.vn

 

In
  • Từ khóa

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật

Tỉnh uỷ Thái Bình gặp mặt đại diện các cơ quan báo chí, đại biểu văn nghệ sĩ

Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XIII tỉnh tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội Việt Nam

Phát triển những “cánh tay nối dài” của ngành BHXH

Tiêm vắc xin - duy trì lá chắn trước covid 19

Kiểm tra công tác y tế tại Bệnh viện Đa khoa Vũ Thư

Tập huấn kỹ năng viết báo cáo cho cán bộ Hội Chữ thập đỏ

Tập huấn vận hành bảo dưỡng sữa chữa máy cơ khí nông nghiệp

Khối thi đua các Sở, Ngành kinh tế tỉnh triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm

Chính trị

Quyết liệt triển khai các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh
Quyết liệt triển khai các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh

Sáng 28.3, đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện các dự án trọng điểm của tỉnh, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì hội nghị nghe báo cáo tiến độ triển khai...

Xã hội

Đồng hành, hỗ trợ phụ nữ sáng tạo, khởi nghiệp
Đồng hành, hỗ trợ phụ nữ sáng tạo, khởi nghiệp

Sáng 28.3, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thái Bình tổ chức hội nghị giao lưu các mô hình phát triển kinh tế, tổng kết Đề án “hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp” giai đoạn 2017-2025 và chương trình phối hợp về tuyên truyền, vận động sản xuất, kinh doanh nông sản thực...

Văn hóa

Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa đình Tịnh Xuyên, xã Hồng Minh
Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa đình Tịnh Xuyên, xã Hồng Minh

Sáng 23.3, xã Hồng Minh huyện Hưng Hà tổ chức khánh thành công trình tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa đình Tịnh Xuyên. Về dự có đồng chí Nguyễn Tiến Thành, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ...

Thế giới

Giá vàng thế giới lập kỷ lục mới
Giá vàng thế giới lập kỷ lục mới

Giá vàng thế giới ngày 21/3 đã tăng lên mức kỷ lục mới, hơn 2.200 USD/ounce, khi các nhà đầu tư hoan nghênh tín hiệu của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể sẽ cắt giảm lãi suất 3 lần trong năm 2024.

PHÁT THANH

Trầm tích thời gian

Đình cổ ở Hồng Minh
Đình cổ ở Hồng Minh

Giá vàng
Tỷ giá
Lịch âm

Sân chơi văn hoá làng

Giới thiệu phim

Tấm lòng của biển - T3
Tấm lòng của biển - T3

Góc thư giãn

Trình diễn ánh sáng dưới lòng đất
Trình diễn ánh sáng dưới lòng đất

Ở độ sâu 180 mét so với mặt đất, một màn trình diễn ánh sáng nghệ thuật sống động đã diễn ra tại một nhà thờ muối nổi tiếng tại Colombia thu hút đông đảo du khách đến thưởng ngoạn.

Phóng sự ảnh

Niềm vui người trồng vải
Niềm vui người trồng vải

Tháng 6, các vườn trồng vải đã bắt đầu cho thu hoạch. Những cây vải đỏ ửng vòm lá, báo hiệu một vụ mùa thắng lợi, mang lại niềm vui cho người trồng.

Thông báo

Công bố công khai quyết toán ngân sách năm 2024 của Đài Phát thanh và Truyền hình Thái Bình
Công bố công khai quyết toán ngân sách năm 2024 của Đài Phát thanh và Truyền hình Thái Bình

Đài Phát thanh và Truyền hình Thái Bình có quyết định số 19 về công bố công khai quyết toán ngân sách năm 2024